Wagony 4N1+4ND1 293''+343, ul. Potulicka
Skład 4N1+4ND1 293''+343 na imprezie z okazji 10. rocznicy likwidacji linii 10, 08.09.2002
fot. O. Skrzymowski
4N1 (293'')
Rok produkcji1962
Eksploatacja:
27.02.1962-ok. 1996wagon liniowy 282
ok. 1996-ok. 1997wagon gospodarczy (dodatek meczowy) 293''
01.03.2000-15.07.2001wagon gospodarczy 031
od 15.07.2001wagon gospodarczy/historyczny 293''
Długość10400 mm
Szerokość2167 mm
Masa14 t
Układ osiB'0
Moc silników2 · 60 kW
Miejsca siedzące18 (oryginalnie 16)
Miejsca stojące66

W 1962 roku w chorzowskim Konstalu zakończono produkcję taboru klasycznego. Do Szczecina trafiły wówczas wagony 4N1 o numerach 281-287 i była to ostatnia dostawa nowego taboru przed 1971 rokiem.

Tragiczna katastrofa na ul. Wyszaka stała się przyczyną rozpoczęcia stopniowej modernizacji wagonów serii N i 4N. Montowano w nich hamulce szynowe, elektryczne napędy drzwi (z wykorzystaniem silników od wiertarek), wagony przebudowywano na jednokierunkowe likwidując jedno stanowisko motorniczego i drzwi z jednej strony. Ponieważ nie uruchamiano już pociągów trzywagonowych, w doczepach likwidowano przyłącza elektryczne na tylnej ścianie. Od połowy lat 70. numery linii w postaci tarcz dachowych zastępowano tablicami umieszczonymi w kasetach na przedniej ścianie wozu silnikowego oraz w prowadnicach za tylną szybą. W miejscu pantografów nożycowych pojawiły się pantografy typu OTK-1. W większości wagonów oryginalne, duże reflektory zostały zastąpione mniejszymi. Z tyłu zamontowano lampy zespolone, zmienione zostały również przednie i boczne kierunkowskazy w wagonach silnikowych. Unowocześniono stanowisko motorniczego - nastawnik został obrócony o 90°, zamontowano fotel z samochodu "Żuk" i elektryczny napęd wycieraczki. W latach 80. całkowicie zabudowano kabiny. Ostatnią modernizacją było przystosowanie wozów do montażu elektronicznych kasowników (1993). Ponieważ do samego końca N-ki nie miały przetwornicy i obwodu niskiego napięcia, do zasilania kasowników służył akumulator ładowany z alternatora.

Większość wagonów serii N i 4N kursowała liniowo aż do lat 90. Aż do 1991 roku dwie spośród trzech zajezdni dysponowały wyłącznie N-kami. Kursowały wtedy na wszystkich liniach oprócz 2, 7, 8 i 9. Znikały kolejno z linii 1 (od zawieszenia w czerwcu 1991), 10 (likwidacja 1.09.1992), 4 i 12 (lipiec 1994), 5 (lipiec 1995). Ostatnim rokiem eksploatacji był 1996, kiedy to zakupiono wycofywane z ruchu w Düsseldorfie wagony GT6. Po drugiej dostawie "helmutów", w sierpniu 1996 N-ki zniknęły z linii 6 i 11. Ostatnią oazą stała się dzienna linia 3, na której nie mogły kursować nowocześniejsze wagony ze względu na brak skrajni na ulicach Nowej i Dworcowej. 9 października 1996 rozpoczęła się przebudowa tych ulic, a linię 3 skierowano na trasę objazdową. W niedzielę 3 listopada 1996 po raz ostatni 4 składy (4)N+(4)ND kursowały na linii 3. Pojedyncze wagony silnikowe pojawiały się jeszcze od 1 października na liniach nocnych 1N, 2N i 4N. Z linii 5N i 6N N-ki zniknęły wraz z tymczasowym przejęciem obsługi komunikacji nocnej przez autobusy od 1 lipca. W nocy z 1 na 2 grudnia 1996 po raz ostatni wyjechały na trasy nocne tramwaje. Wraz z ich wycofaniem wagony serii N i 4N zakończyły służbę liniową. Kilka składów przez około rok używane było jeszcze jako dodatki meczowe.

Niektóre wagony silnikowe zostały zaadaptowane na gospodarcze, większość z nich przez pewien czas jeździła w barwach i numerach liniowych - 114 i 236 na Pogodnie, 107 i 248 na Niemierzynie, 230, 231, 255 i 258 na Golęcinie. Ostatecznie tylko niektóre z nich pozostały wagonami roboczymi.

Wagon 282 kursował liniowo prawdopodobnie do 1996 roku i stacjonował w zajezdni na Niemierzynie. Potem został nieoficjalnie przenumerowany na 293 i jeździł jako dodatek meczowy. W 1999 roku STMKM planowało jego przejęcie, jednak został przeznaczony dla zajezdni Golęcin jako gospodarczy. W 2000 roku, po remoncie w Centralnych Warsztatach, wyjechał w barwach roboczych i z nadanym numerem 031. W czerwcu 2001 roku wagon został przemalowany w barwy historyczne, nadano mu powtórnie numer 293 i dostosowano do jazdy w zestawie z doczepą 4ND1 343.



Powrót do podstrony "Tabor historyczny"
Powrót do strony głównej serwisu