Tabor historyczny


Wagony tramwajowe


Wagon Bremen (144)

Bremen

Dwuosiowe wagony silnikowe, produkowane w fabrykach w Bremen i Dessau, trafiły do Szczecina w 1925 roku. Liniowo kursowały aż do końca lat 60., a wiele z nich przebudowano potem na wagony gospodarcze. Odbudowany w 2001 roku wagon 144 przez 20 lat służył jako pług odśnieżny.
Więcej...




Wagon N (167)

N

Wagony rodziny N były pierwszymi tramwajami produkowanymi w Polsce po wojnie (od 1948 roku). Nowe wagony tego typu do Szczecina dotarły dopiero w 1955 roku, natomiast pod koniec lat 60. spora partia używanych „N-ek” nadeszła z Warszawy. Należał do nich wóz z 1954 roku o numerze 167. Charakterystyczna dla typu N cecha, jaką stanowią szerokie, pojedyncze drzwi, zachowała się dzięki przeznaczeniu wagonu na gospodarczy w 1975 roku. Po zakończeniu eksploatacji w tym charakterze, w 1999 roku pojazd został wyremontowany i przeznaczony na historyczny.
Więcej...




Wagon 4N ex N(216N)

4N

Od 1956 roku produkowano unowocześnioną wersję wagonów typu N, oznakowaną jako 4N. Wyróżniała się ona m. in. krótszymi pomostami oraz dwuskrzydłowymi drzwiami. W późniejszym czasie wagony N przebudowywano na podobieństwo 4N. Do takich należy również wagon 216N, zbudowany jako typ N w 1956 roku i przebudowany w latach 70. Po zakończeniu eksploatacji liniowej w 1990 wagon został przeznaczony na gospodarczy, natomiast w 1995 roku wyremontowano go jako historyczny. Otrzymał wtedy numer 1949. W 1999 roku przywrócono wagonowi dawny numer 216, a w 2009 roku zmieniono go na 216N. W tej chwili jest to jedyny wagon w pełni dwukierunkowy spośród wagonów historycznych.
Więcej...




Wagon 4N1 zmodernizowany (293'')

4N1

Wagon 293'' (ex 282) wyprodukowano w 1962 roku. Zachowany został w ostatniej, zmodernizowanej wersji, w jakiej "N-ki" jeździły do 1996 roku. Jest jednokierunkowy, posiada m. in. elektrycznie zamykane drzwi i zabudowaną kabinę motorniczego. Obecnie pełni rolę wozu gospodarczego w zajezdni Golęcin, a w 2001 roku przemalowano go w historyczne barwy i przywrócono poprzedni numer taborowy.
Więcej...




Wagon 4ND1 zmodernizowany (343)

4ND1

Doczepa 343 z 1958 roku jest przystosowana do jazdy z wagonem 293'' i zachowana również w wersji zmodernizowanej. Służbę liniową pełniła do 1996 roku. Rolę wagonu historycznego zaczęła pełnić w 1999 roku.
Więcej...




Wagon 4N1 (286) w trakcie odbudowy

4N1 (286)

Wagon 286 z 1962 roku zachowany na historyczny, z przeznaczeniem do odbudowy na dwukierunkową doczepę do odbudowanego wcześniej dwukierunkowego wagonu silnikowego 4N nr 216N.
Więcej...




Wagon 102Na

102Na

Obła sylwetka i przegub to cechy charakterystyczne wagonów typu 102Na. Jeszcze do niedawna były one najstarszymi pojazdami polskiej konstrukcji eksploatowanymi w ruchu liniowym. Szczecińskie wagony tego typu zostały wyprodukowane przez zakłady Konstal w Chorzowie. 10 sztuk tych pojazdów do miasta dotarło w roku 1971, a w roku 1972 dostarczono dalsze 20 wozów. Po raz pierwszy wyjechały na trasy w dniu 13.12.1971 roku. W dniu 28.02.2007 roku wagony 102Na po raz ostatni wyjechały na szczecińskie ulice jako wagony liniowe. Od tej pory będą funkcjonować już jako wagony historyczne.
Więcej...




Wagon GT6

GT6

Przegubowe wagony silnikowe typu GT6 zostały wyprodukowane w latach 50. w fabryce wagonów Düwag w Düsseldorfie. Do Szczecina zostały sprowadzone w połowie lat 90. wagony pochodzące właśnie z tego miasta. Dostarczono ogółem 33 wagony GT6, z których 31 weszło do eksploatacji liniowej. Zakup używanych wagonów z Niemiec spowodowany był koniecznością wycofania z ruchu mocno już przestarzałych wagonów typów N, 4N, ND, 4ND. Pomimo swojego wieku wagony niemieckie, dzięki licznym modernizacjom, charakteryzowały się szeregiem nowoczesnych rozwiązań, których nie posiadały nawet znacznie młodsze wagony polskiej konstrukcji. W dniu 31.03.2009 roku wagony GT6 po raz ostatni wyjechały na szczecińskie ulice jako wagony liniowe. Od tej pory będą funkcjonować już jako wagony historyczne.
Więcej...




Wagon l (B4)

B4, l

Wagony doczepne typów B4 i l zostały wyprodukowane w latach 60. w fabryce wagonów Düwag w Düsseldorfie. Do Szczecina w 1997 roku sprowadzono pojazdy z Düsseldorfu (B4) i Frankfurtu nad Menem (tamtejszy typ l). Z 11 zakupionych wagonów do ruchu weszło 6. Wagony były eksploatowane do dnia 31.12.2002 r. Do celów historycznych pozostawiono wagon 551 (l) i wagon 953 (B4).
Więcej...




Autobusy


Autobus San H100

San H100

San H100 był całkowicie polską konstrukcją. Autobusy te zaczęto produkować w 1967 roku. W Szczecinie pojawiły się one w grudniu 1968 r., a już w połowie lat 70. ub. wieku zaczęto wycofywać je ze szczecińskiej komunikacji miejskiej. Zachowany autobus wyprodukowany został w 1968 roku i jest w wersji międzymiastowej. W styczniu 2003 roku STMKM sprowadziło go do Szczecina ze złomowiska w Krzyżu Wielkopolskim. Po remoncie kapitalnym, wykonanym w Sanoku oraz w Starachowicach, autobus powrócił na teren bazy Szczecińskiego Przedsiębiorstwa Autobusowego „Klonowica”. W 2010 roku STMKM umieściło autobus w depozycie Muzeum Techniki i Komunikacji - Zajezdnia Sztuki w Szczecinie, co umożliwiło jego obecność na wystawie stałej.
Więcej...




Autobus Jelcz 043

Jelcz 043

Produkcję tych autobusów, będących licencyjną odmianą pojazdów Skoda 706RTO, rozpoczęto w 1959 roku. Od 1963 roku produkowano także wersję miejską (Jelcz Mex), z drzwiami otwieranymi pneumatycznie; obydwie wersje pojawiły się w Szczecinie w 1965 roku. Część autobusów kursowała także z przyczepami typu P-01. Zachowany autobus został skompletowany z trzech wozów. Remont wykonało Szczecińsko-Polickie Przedsiębiorstwo Komunikacyjne, a zakończył się on we wrześniu 2001 roku. Autobus oznaczono numerem 601. Autobus obecnie jest elementem wystawy stałej Muzeum Techniki i Komunikacji - Zajezdnia Sztuki w Szczecinie.
Więcej...




Mikrobus Nysa 501

Nysa 501

Historia producenta popularnych mikrobusów i samochodów dostawczych w Nysie rozpoczęła się w 1952 roku. Rodzina dziewięcioosobowych mikrobusów Nysa 501 została wdrożona w 1964 roku. Do Szczecina pierwsze mikrobusy trafiły w latach 60. i od 1968 do 1981 roku obsługiwały linię mikrobusową oznaczoną jako "M" lub "MB" z ulicy Wyszyńskiego na Wyspę Pucką. Dopiero po obniżeniu jezdni ulicy Kanał Parnicki pod wiaduktem kolejowym mikrobusy zostały zastąpione autobusami Jelcz 080. Pozyskany we wrześniu 2002 roku przez STMKM egzemplarz został wyprodukowany w 1963 roku i mimo sędziwego wieku wciąż jest sprawny. W 2010 roku STMKM przekazało mikrobus do Muzeum Techniki i Komunikacji - Zajezdnia Sztuki w Szczecinie, gdzie stał się elementem wystawy stałej.
Więcej...




Autobus Renault PR-100

Renault PR-100

Pierwsze i jedyne trzy autobusy marki Jelcz-Berliet PR-100 dotarły do Szczecina w 1973 roku. Wozy PR-100 kursowały stosunkowo krótko, bo tylko do 1977 roku, kiedy to zostały zastąpione ulepszoną wersją Jelcz PR-100U. Zachowany autobus Renault PR-100 został przekazany naszemu Towarzystwu przez MZK Piła. Choć został on wyprodukowany w 1980 roku we Francji, tylko w niewielu szczegółach różni się od wersji, która na licencji Berlieta (będącego częścią Renault) była produkowana w Jelczu. Autobus w grudniu 2001 roku przyjechał o własnych siłach z Piły do Polic. W 2010 roku STMKM przekazało autobus do Muzeum Techniki i Komunikacji - Zajezdnia Sztuki w Szczecinie.
Więcej...




Autobus Jelcz PR-110

Jelcz PR-110

Pierwsze licencyjne autobusy Jelcz-Berliet PR-110 pojawiły się w Szczecinie w sierpniu 1977 roku. Były rozwinięciem konstrukcyjnym modelu PR-100, stworzonym w celu zwiększenia przestrzeni pasażerskiej i pojemności autobusu. Ostatni ze szczecińskich Jelczy PR-110 został skasowany w 1986 roku. Zachowany autobus Jelcz PR-110, wyprodukowany w 1991 roku, został w marcu 2006 roku pozyskany przez funkcjonujące od dnia 1.01.2006 r. Muzeum Techniki i Komunikacji - Zajezdnia Sztuki w Szczecinie od MZK Stargard Szczeciński i obecnie jest elementem wystawy stałej Muzeum.
Więcej...




Autobus Ikarus 280

Ikarus 280

Pierwsze autobusy tego typu pojawiły się w Szczecinie w 1981 roku i w ciągu kilku lat zastąpiły wysłużone „ogórki”. Ostatnie zakupiono w 1992 roku. Ikarusy przez wiele lat były podstawą najbardziej obciążonych linii, także pospiesznych oraz tych łączących Szczecin z Policami. Pierwsze masowe kasacje nastąpiły po dostawach przegubowych Volvo B10MA w 1995 i 1998 roku, a prawdziwy odwrót Ikarusów nastąpił po dostawach używanych autobusów z Niemiec, począwszy od 2005 roku. Remonty metodą gospodarczą trwały jeszcze rok później. Jednak gdy Szczecin w 2008 roku zaczął zamawiać także fabrycznie nowe pojazdy, spółki autobusowe w szybkim tempie zaczęły się ich pozbywać. SPPK wycofało te pojazdy na przełomie 2006 i 2007 roku, SPA „Dąbie” 13 marca 2009 roku, natomiast SPA „Klonowica” 7 kwietnia 2009 roku. Jeden Ikarus został zachowany w Muzeum Techniki i Komunikacji na historyczny. Spółki pozbyły się także Ikarusów przebudowanych na pogotowia techniczne. Jedyne takie pogotowie jeździ jeszcze w Policach pod szyldem SPPK. Warto dodać, że na liniach bezpłatnych 701 i 702, w pierwszych latach XXI wieku można było spotkać także wersje dwudrzwiowe tych autobusów.




Autobus Jelcz M11

Jelcz M11 i L11

Autobusy zbudowane na importowanych z Węgier podwoziach Csepel/Ikarus 260, produkowane od 1985 do 1990 roku. Spotkać je można było we wszystkich spółkach autobusowych. Oprócz wersji miejskiej (M11) były także egzemplarze przeznaczone do komunikacji lokalnej (L11). Te ostatnie były w posiadaniu SPAK i SPAD. Podobnie jak w przypadku Ikarusów, odwrót Jelczy na szeroką skalę rozpoczął się w 2005 roku za sprawą dostaw MAN-ów NL262. SPAK pozbyło się wszystkich M11 i L11 znacznie szybciej, bo już w lipcu 2007 roku. SPAD dopiero w lipcu 2009 roku, ale było to podyktowane obsługą nietypowej linii 52. W Policach do dziś istnieje jeden autobus Jelcz M11 o numerze 3002, lecz jest on zdjęty ze stanu i służy wyłącznie jako pojazd historyczno-wycieczkowy. Kolejny Jelcz M11 (o numerze 359) został zachowany jako historyczny i przekazany do Muzeum Techniki i Komunikacji. Oczekuje obecnie na remont.




Autobusy niezachowane


Autobus Ikarus 280

Ikarus 160P

Autobusy Ikarus IK-160P są swoistego rodzaju ciekawostką w historii komunikacji miejskiej w Policach i Szczecinie. Wraz z przekazaniem w grudniu 1997 przewozów pracowniczych przez Zakłady Chemiczne „Police” Szczecińsko-Polickiemu Przedsiębiorstwu Komunikacyjnemu, ZChP przekazało również spółce 5 autobusów IK-160P, którymi dotychczas wykonywano te przewozy. Autobusy były w złym stanie technicznym i po ich ocenie zdecydowano się trzy z nich wyremontować w słupskiej Kapenie, zaś dwa pozostałe zezłomować. Autobusy 744, 746 i 747 kursowały głównie na liniach pracowniczych, lecz sporadycznie spotkać je można również na liniach miejskich. Dwa ostatnie egzemplarze (744 i 746) odstawiono w grudniu 2004 roku, po dostawie niskopodłogowych MAN-ów i nieco później zezłomowano. Warto też wspomnieć o Ikarusie 160 z PKS Gryfice, który przez kilkanaście miesięcy obsługiwał darmową linię 702.




Autobus Jelcz M121MB

Jelcz M121MB

Jedyny egzemplarz tego niskowejściowego (50% niskiej podłogi) autobusu zakupiono dla zajezdni Dąbie w 1996 roku. Do grudnia 2002 był to także jedyny (!) pojazd z obniżoną podłogą w szczecińskich przedsiębiorstwach komunikacji miejskiej. Oznaczony był numerem 2650. Został sprzedany w styczniu 2009 roku do Bobrownik koło Włocławka, dziś po remoncie jeździ we flocie Komunikacji Miejskiej Łomianki w aglomeracji warszawskiej.




Autobus Jelcz M081MB

Jelcz M081MB

Zakupiony w 2001 roku przez Szczecińsko-Polickie Przedsiębiorstwo Komunikacyjne autobus Jelcz M081MB był małym, ośmiometrowym pojazdem, przeznaczonym do obsługi ruchu lokalnego. Pojawiał się na liniach: działkowej, powiatowej oraz samorządowej, a także tymczasowej 102A. Jedyny egzemplarz tego typu oznaczony był numerem 602. Został sprzedany do MZK Chojnice w 2009 roku, gdzie do dziś jeździ z numerem 157.



Tabor współczesny: Wagony tramwajowe - Autobusy

Powrót do strony głównej serwisu

Dział redaguje: Paweł Pieńkowski
Współpraca: Remigiusz Grochowiak, Adam Kołacz, Robert Łubiński, Olaf Skrzymowski, Konrad Stachura