Szczecińskie mosty

nieistniejące   istniejące

      Kłodny

      Dworcowy

      Brodowski

      na Regaliczce
 
      Długi

      Portowy

      Cłowy

Most Długi

most Długi

     Most Długi został wybudowany w końcu XIII w. i - łącznie z groblą wiodącą przez Międzyodrze - stanowił drogę prowadzącą na wschód. Wówczas nie był mostem zwodzonym i statki rzeczne płynące ze śląska i Wielkopolski tu musiały kończyć swój rejs. Towary ze statków nabywali szczecińscy kupcy, którzy ładowali je na stojące po przeciwnej stronie mostu własne statki i wysyłali w świat.
     8 maja 1903 roku oddano do użytku przebudowany most. Miał długość 104,4 m i szerokość 8,5 m, dwa przejścia dla pieszych o szer. 2,8 m, szerokość światła między światła między filarami klap zwodzonych 17,5 m, a wysokość przy opuszczonych klapach - 4 m. Klapy mostu opuszczano i podnoszono w 20 sek.
Był on jedną z najdroższych inwestycji miejskich. Formę jego wykonano posługując się motywami z bogatego repertuaru wzorów historycznych. Wieżyczki umieszczono niczym rogatki na wjeździe do miasta w centralnej części mostu przy zwodzonych klapach. Zwrócone są w stronę toru wodnego, stanowiąc osłonę dla części urządzeń odwodzących klapy mostu.
      Zmieniono mu jednocześnie nazwę na Hanzeatycki (Hansabr.). Wtedy też przepuszczono po moście tramwaj (linia nr 1) w stronę Dąbia. Przejeżdżał on siłą rozpędu. Dopiero w 1929 roku założono na moście trakcję.
      W czasie wojny został gruntownie zniszczony. 20 kwietnia 1945 roku został wysadzony przez wycofujące się wojska SS. 19 kwietnia 1947 roku na prowizorycznej kładce położonej na zniszczonym moście odbyła się historyczna uroczystość przekazania portu szczecińskiego przez władze radzieckie stronie polskiej.
      Odbudowany w 1959 roku (proj. H. Żółtawski), przez pewien czas był dalej zwodzony. Lecz w latach 60 postanowiono zaspawać most na stałe.

1899 r. 1903 r. most Długi
1899 r. - Drewniany most Długi oraz zabudowania przy Bulwarze Nadodrzańskim 1903 r. - Otwarcie mostu po przebudowie. Widoczne nie istniejące zabudowania przy Bulwarze Gdyńskim Widok na nie istniejącą ul. Mostową
1930 r. 1930 r.
1930 r. - Podniesiony most Długi 1930 r. - Odra z widokiem na most Długi
1959 r. 1999 r.
1959 r. - Odbudowany most
przepraszam za zły skan
1999 r. - Stan dzisiejszy

Most Portowy

most Portowy



     Grobla stanowiąca przeprawę ze Szczecina do Dąbia powstała już w XIII w. Teren Łasztowni zakupiony został przez Szczecin w XIII w. Wjazd do miasta zamykała Brama Parnicka ozdobiona w latach trzydziestych XVIII w. filarami z kamiennymi rzeźbami. Most drewniany z przepustem dla statków z powodu nietrwałej konstrukcji wymieniany był kilkakrotnie.
     W 1833 r. most został zbudowany przez firmę J. Gollnow i Syn. Był to most jednoramienny zwodzony, o długości 200 m. Most o konstrukcji żelaznej analogicznej do mostu Kłodnego wzniesiono w latach 1904-1909. Zwodzona część środkowa szerokości 17,5 m ozdobiono wieżyczkami. Szerokość mostu wynosiła 17 m. Głównym projektantem był inż. Balg, wykonawcą Benchelt & Co z Zielonej Góry. Zniszczony w 1945 roku, zastąpiony mostem Bailey'owskim. W początku lat 60. postawiono nowy most żelazny.

Most Cłowy

most Cłowy most otwarty

      W tym miejscu znajdowała się od średniowiecza komora celna, gdzie pobierano opłaty za przejazd groblą prowadzącą do Szczecina. W XVI wieku nad Regalicą dominowała potężna wieża (rozebrana w 1723 r.). W czasach szwedzkich wzniesiono tu szaniec, zniszczony podczas oblężenia w 1677 r.
      W 1909-1911 roku gmina miejska wybudowała nowy most zwodzony o dł. 195 m. Projekt konstrukcji i kierownictwo robót podlegało miejskiemu radcy budowlanemu Benduhnowi, wykonawstwo inż. Balgowi, a opracowanie architektoniczne W. Mayerowi. Trzy środkowe filary wykonała metodą ciśnieniową firma Beuchelt & Co z Zielonej Góry, nadbudowy - Kühne ze Szczecina, a żelazne konstrukcje znany tutejszy zakład Gollnow u. Sohn.
      W 1945 roku został zniszczony. W 1947 wzniesiono tymczasowy most typu Baileya na drewnianych podporach. W 1954 roku zespół szczecińskich projektantów (inż. M. Wolff, inż. arch. J. Sapiński, inż. P.Kołodko, E Szymański) opracowali projekt nowego mostu w pionierskiej konstrukcji kablobetonowej. Most o długości 204 m i szerokości 18,3 m przekazano do użytku 23 kwietnia 1960 roku.


Nieistniejące mosty

most Kłodny   most Dworcowy   most Brodowski   most na Regaliczce

Most Kłodny

most Kłodny

     Most Kłodny został zbudowany na miejscu drewnianej zapory (1311 r.), która była przedłużeniem murów miasta. Zapora ta została zastąpiona w XVI w. "starym" mostem Kłodnym. W 1731 r. wybudowano nowy most Kłodny, łączący Stare Miasto z Łasztownią. Był to już most przęsłowy z balustradą i portalami, szeroki, dla ruchu pieszego i konnego.
      W 1909 r. przebudowano go na żelazny i przesunięto w stosunku do starego, drewnianego o jedną przecznicę na północ do ul. Lazurowej. Dopiero wówczas uzyskał szerokość umożliwiającą wprowadzenie wygodnych chodników dla pieszych, jezdni i torów tramwajowych. Projektantem architektonicznym był W. Meyer, konstrukcji Benduhn i Balg. Wykonała to zamierzenie firma Genchelt & Co z Zielonej Góry. Dekoracje balustrady zrealizowała szczecińska firma Schwarz i Schröder.
     Od 1910 roku jeździł tędy tramwaj (linia 5). Kończył swój bieg na końcu półwyspu przy przeprawie promowej na Duńczycy. Tak jak na moście Długim, tramwaj przejeżdżał most siłą rozpędu. Dopiero w 1929 roku założono trakcję elektryczną. Wysadzony wiosną 1945 roku przez wycofujące się wojska niemieckie nie został odbudowany.
1898 r. 1910 r. 1911 r.
1898 r. - Drewniany most Kłodny z widokiem na Zamek i nie istniejącą ul. Lazurową 1910 r. - Widok z Wałów Chrobrego na most Kłodny i Łasztownię 1911 r. - Widok z mostu na Wały Chrobrego


Most Dworcowy

most Dworcowy

      Most Dworcowy został zbudowany na przeciwko Dworca Głównego w 1853-54 roku. Przebudowany na żelazny w 1898-1900 roku przez firmę Beuchelt & Co z Zielonej Góry.
  Zburzony w czasie wojny i dzisiaj nie istnieje.
most Dworcowy w 1920 r. most Dworcowy w 1901 r. most Dworcowy w 1908 r.
1920 r. - Most Dworcowy 1901 r. - Most Dworcowy. Po prawej stronie Czerwony Ratusz 1908 r. - Dawny targ warzywny na Bulwarze Nadodrzańskim, w tle most Dworcowy


Most Brodowski

most Brodowski   

      Most Brodowski znajdował się na trasie ul. Ludowej (Alte Vulcanstr), w pobliżu skrzyżowania ul. Nocznickiego z ul. 1-Maja. Kanał Brodowski (Topffers Kanal) łączył Odrę z Fabryką Cementu Portlandzkiego.
      Kanał ten został zasypany już przed I wojną światową, kiedy Stocznia Vulkan przejęła Fabrykę Cementu. W 1927 roku zlikwidowano na tym odcinku ulicy linię tramwajową i poprowadzono ją inną trasą. Dzisiejsza linia tramwajowa jest wynikiem tej reorganizacji. Miejsce gdzie kiedyś był most, teraz jest terenem Stoczni Szczecińskiej.

Most na Regaliczce

most na Regaliczce rejon basenu Kaszubskiego

      Kiedy w 1927 roku otwarto Lotnisko przy jeziorze Dąbie, postanowiono poprowadzić do niego tramwaj. Już w czerwcu tego roku, linią nr 1 można było do niego dojechać. Trasa biegła w ciągu ul. Gdańskiej. Z uwagi na jego podmokłe i bagienne podłoże, została wówczas sztucznie wzmocniona i podwyższona ziemią i kamieniami.
      Regaliczka została skanalizowana w dolnym jej biegu w latach 30 i most nie miał już racji bytu.

HISTORIA KOMUNIKACJI MIEJSKIEJ    GALERIA HISTORYCZNA


Powrót do podstrony "Zabytki"
Powrót do strony głównej serwisu

Dział redaguje: Elżbieta Szczerska.