Dworzec Główny

dworzec

      Na początku wieku XIX miasto otaczały jeszcze mury obronne wraz z przynależnymi do nich fortami. Aby móc wybudować tory kolejowe musiano dokonać wiele zmian w Forcie Prusy. Koniecznym stało się obniżenie terenu, dla uzyskania tego samego poziomu co przy drodze na Pomorzany. W miarę rozwoju zabudowań kolejowych przesunięto także teren umocnień w kierunku północnym.
      Począwszy od XVIII wieku na miejscu dzisiejszego dworca znajdował się piękny ogród położony na skarpie i schodzący tarasami ku Odrze. Ogród założył szczeciński kupiec Georg Ch. Velthusen. W ogrodzie znajdował się dom ogrodnika, wielka cieplarnia, ale przede wszystkim rosło tam mnóstwo krzewów owocowych: 100 jabłoni, 105 grusz, 110 wiśni, 12 czereśni, 10 brzoskwiń, 25 moreli, 200 krzewów winogron, 70 pomarańczy oraz 3 oleandry i 9 krzaków aloesu.pierwszy dworzec z 1866r
      Pierwotnie szczeciński dworzec usytuowany był na Odrą, w bezpośrednim sąsiedztwie murów miejskich. Dawało to możliwość bezpośredniego przeładunków towarów ze statków na wagony. Pierwszy drewniany budynek dworca kolejowego, zwanego ówcześnie Dworcem Berlińskim oddano do użytku 15 sierpnia 1843 roku. Później na miejscu drewnianego, wybudowano murowaną budowlę w formie neoklasycystycznej, o wyglądzie XVIII-wiecznego pałacu. Przed portykiem, na obszernym, otoczonym drzewami placu z widokiem na miasto, witano przybywających do Szczecina podróżnych i żegnano wyjeżdżających do Berlina. Wybudowanie dworca kolejowego zbiegło się inauguracją pierwszej linii kolejowej Szczecin-Berlin. Dzisiejszy murowany budynek pochodzi z 1900 roku, a jego bryła tylko w niewielkim stopniu zmieniła się przez stulecie, a jego głównym projektantem budynku był Otto Scabell.
      Pierwotnie był to dworzec typu czołowego, zajmował 5 ha powierzchni i 4 km torów. Zaplecze techniczne stanowiły budynki i budowle o powierzchni 1600 m2. Dla lokomotyw zbudowano 5 stanowisk.barki przy dworcu
      Według rozkładu jazdy z października 1844 roku z Berlina do Szczecina odjeżdżały 3 pociągi dziennie (o godz. 7.00, 8.00 i 15.00). W pociągach były wagony I, II i III klasy. Trzy lata później uruchomiono linię kolejową do Poznania. Dystans między tymi miastami pociąg pokonywał w czasie 4 godzin, a więc wcale nie wiele dłużej niż obecnie!
      W 1841 roku wyspę Kępę Parnicką wykupiło Towarzystwo Budowy Kolei w celu przeprowadzenia przez nią torów kolejowych oraz pobudowania głównego dworca towarowego. Obszar wyspy został podwyższony o dwa metry nawiezionym w tym celu piachem. Nasyp kolejowy przeprowadzono przez południowy skraj Kępy i mostem kolejowym połączono ją z lewym brzegiem Odry. most KolejowyMost powyższy został w 1868 roku zlikwidowany i zastąpiony nowym, żelaznym o długości 140 m z obrotowym przęsłem, przeprowadzonym w nowym miejscu przez północną część Kępy Parnickiej. Na tym samym terenie znajdowały się składy drewna. Aby żadna iskra nie padła i nie spowodowała pożaru, obudowano tory tunelem z blachy.
      Linia do Stargardu (zbudowana w 1846r) w rejonie dworca krzyżowała się z linią berlińską i wchodziła tunelem w skarpę (pod ul. Potulicką). Ten skomplikowany system istniał przez 23 lata.
      17 sierpnia 1945 roku po prowizorycznym odbudowaniu i uporządkowaniu dworca głównego, wjechał tutaj pierwszy pociąg z repatriantami z głębi kraju. Pociągi do Szczecina Głównego dojeżdżały przez stację Gumieńce, ponieważ odcinek Wstowo - Główny nie został jeszcze odbudowany.
W wychodzącej już w Szczecinie gazecie codziennej "Kurier Szczeciński" w dniu 18 października 1945 roku podano taki oto komunikat: (pisownia oryginalna)

Otwarcie ruchu pasażerskiego
na Dworcu Szczecin - Glówny
     Po zakończeniu robót przy odbu-
dowie części spalonego mostu drew-
nianego na jednym z kanałów por-
towych, odbyła się wczoraj próba
obciążenia mostu dwoma parowoza-
mi. Próba wypadła pozytywnie i
most przekazny został dla ruchu
kolejowego.
     W związku z tym od środy godz.
17-tej otwarty został dla ruchu pa-
sażerskiego Dworzec Główny, skąd
odchodzić będą wszystkie pociągi.
Czas odejścia pociągów nastepują-
cy: godz. 7,20 do Katowic przez Poz-
nań i Wrocław, godz. 9,20 do Gdyni
przez Koszalin i Słupsk, godz. 11,20
do Bydgoszczy przez Starogard i
Szczecinek, godz. 14 do Warszawy
przez Poznań i Łódź Kal., godz.
22,20 do Warszawy przez Poznań
i Łódź Kal. i godz. 23,25 przez Po-
znań do Nasielska.
     Od dn. 20 b. m. pociągi do War-
szawy kursować będą na linii Po-
znań - Strzałków - Kutno, zamiast
przez Łódź Kal. W ten sposób skró-
cony zostanie czas podróży do War-
szawy o 8 godz.

     Dworzec Szczecin - Gumieniec
przeznaczony został wyłącznie dla
ruchu towarowego. Z Dworca Tu-
rzyńskiego odchodzi będą jedynie
pociągi z repatriantami.

      Elektryfikacja węzła szczecińskiego przeprowadzono pod koniec 1978 i na początku 1979 roku. Pierwszy elektryczny pociąg wjechał na stację 15 grudnia 1978 roku. Po dawnej lokomotywowni wachlarzowej pozostał budynek i obrotnica dla lokomotyw.

widok z mostu w 1901 r. dworzec w 1908 r. dworzec dzisiaj
1901 r. - Widok z mostu Dworcowego na nowy budynek dworca 1908 r. - Tereny dworca.
Na skarpie widoczna zabudowa przy ul. Czarnieckiego
1999 r. - Dzisiejszy dworzec


HISTORIA KOMUNIKACJI MIEJSKIEJ    GALERIA HISTORYCZNA


Powrót do podstrony "Zabytki"
Powrót do strony głównej serwisu

Dział redaguje: Elżbieta Szczerska.