Autobusy

Pierwszą linią omnibusową była prywatna linia Bertholda Pabsta. Została ona uruchomiona w 1901 roku i przebiegała od ul. Arkońskiej do Jeziora Głębokiego. Była to linia typowo rekreacyjna, mająca na celu dowóz mieszkańców na kąpielisko. Linie obsługiwało 5 małych autobusów, wyposażonych w silniki o mocy 8-10 KM, które pokonywały trasę o długości 5 km w 20 minut. Linia ta nie miała połączenia z siecią tramwajową, co z pewnością przyczyniło się do jej likwidacji w 1906 roku.

Pierwszą linię z prawdziwego zdarzenia oznaczoną R uruchomiono 6 grudnia 1928 roku z końcowego przystanku tramwajowego nr 1 na Lotnisku. Biegła ona do Dąbia i długość jej wynosiła 4,2 km, a bilet kosztował 30 Pfg. W maju 1929 roku przedłużono ją do Kijewa o 1,6 km.

Drugą linię poprowadzono też z Lotniska, przez Dąbie do Klęskowa i długość jej wynosiła 6,25 km.

18 czerwca 1929 roku uruchomiono następne dwie linie:
N - z Cmentarza Centralnego (końcówka linii tramwajowej nr 2) do Dołuj - 6,6 km.
U - z Toru Kolarskiego (końcówka linii tramwajowej nr 1) do Ueckermünde - 50,5 km.

26 lipca 1929 roku uroczyście otwarto linię P Gocław - Police. Police Wśród zaproszonych na uroczystość gości byli: dyrektor Szczecińskiego Towarzystwa Tramwajowego - Klitzing, burmistrz Szczecina - Pick, burmistrz Polic - Banner, burmistrz Golęcina - Gahren, rajcy miejscy Szczecina i Polic oraz redaktor szczecińskiej gazety "Stettiner Abendpost" - Hulsenbeck.

Z końcowego przystanku tramwajowego nr 7 na Gocławiu pierwszy autobus odjeżdżał o godz. 7.30 i kursował z częstotliwością co 1,5 godziny. Końcowym przystankiem w Policach był Rynek. Długość trasy wynosiła 10,9 km, którą autobus pokonywał w ciągu 35 min, a bilet kosztował 80 fenigów (dzisiaj około 1,70 zł).

Pierwsze autobusy były firmy Daimler-Benz. Zabierały one 40 pasażerów, miały 22 miejsca siedzące i 18 stojących. Pomalowane były na kolor, jakim pomalowane były szczecińskie tramwaje, czyli jasnożółty.

PolicePolice

Na początku lat trzydziestych zakupiono nowocześniejsze autobusy firm Daimler-Benz i Bussing-NAG. Pomalowane były już inaczej: od dołu do dolnego brzegu okien były jasnożółte, a od okien do dachu czarne. Wprowadzono również silniki Diesla.

W 1936 roku uruchomiono pierwszą miejską linię autobusową. Biegła ona z Niebuszewa przez Łękno (ul. Traugutta) na Pogodno. W ciągu następnych lat liczba miejskich linii wzrosła do 10.

W czasie II wojny światowej w 1942 roku, w czasie kryzysu paliwowego, zaczęto używać gazu drzewnego jako paliwa zastępczego. Żaden z takich wozów nie zachował się do naszych czasów. 25 kwietnia 1945 roku, kiedy został wydany rozkaz ewakuacji ludności cywilnej, autobusy służyły jako środek transportu (obok innych środków lokomocji jak: ciężarówki, furmanki czy rowery).

Trudne były początki powojennej komunikacji autobusowej.

W zniszczonym w 45% mieście Niemcy nie pozostawili ani jednego nadającego się do eksploatacji pojazdu.

Brak sprawnych wozów sprawił, że w pierwszych latach główny nacisk kładziono na przywrócenie do życia trakcji tramwajowej, odsuwając plany przywrócenia połączeń autobusowych na - jak się wydawało wówczas - bardziej dogodny czas.

Moment taki nadszedł dopiero dwa lata po wojnie, kiedy to w warsztatach przy ul. Kolumba udało się odremontować odzyskany z demobilu autobus marki Bussing. autobus Bussing Dokładnie 4 kwietnia 1947 roku pięknie przystrojony pojazd wyjechał na trasę linii A, prowadzącą od pl. Kościuszki przez ulice: Sikorskiego, Ku Słońcu, Dworską i Krakowską, aż do kościoła na Gumieńcach. Głośnym trąbieniem oznajmiał powrót autobusów na ulice Szczecina. Uruchomienie pierwszej linii stało się bodźcem do dalszego działania. Pod koniec tegoż roku na linie o łącznej długości 10,2 km skierowano trzy autobusy, a w następnym - po liniach o długości 29 km jeździło już sześć wozów.

Początkowo tabor składał się wyłącznie z uratowanych od kasacji i wyremontowanych autobusów takich marek jak: Bussing, Leyland czy GMC. Pierwsza dostawa fabrycznie nowych pojazdów nastąpiła dopiero w 1950 roku. W ciągu 5 lat szczecińska komunikacja miejska otrzymała w sumie 45 nowych autobusów, w tym 30 Starów i 15 węgierskich Mavagów. autobus Chausson Dostawy nowych wozów umożliwiły uruchomienie kolejnych nowych połączeń. Dzięki temu w 1954 roku w mieście istniało już 8 linii autobusowych, a sieć połączeń dorównywała tej, jaka była przed wojną.

W 1955 roku zmieniono oznakowanie linii z literowych A - H na obowiązującą do dziś numerację od 51 wzwyż. Dwa lata później została uruchomiona pierwsza w Szczecinie pospieszna linia autobusowa, która połączyła centrum z Policami. Dostawy nowych wozów, wśród których znaczną część stanowiły Sany oraz czechosłowackie Skody-Karosy, pozwoliły na dalszy rozwój linii autobusowych (14), których łączna długość wrosła w 1961 roku do 117,6 km.

Ogórek

Od 26 sierpnia 1965 roku w wyniku zamknięcia ruchu tramwajowego na Prawobrzeże końcowe przystanki z Basenu Kaszubskiego zostały przesunięte na ul. Wielką (Wyszyńskiego). Sytuacja ta trwała aż do 1973 roku. Lecz po remoncie ul. Gdańskiej tylko część linii autobusowych została skierowana z powrotem na Basen Górniczy (na nową pętlę autobusowo-tramwajową).

W 1968 roku MPK uruchomiło pierwsze w Szczecinie linie mikrobusowe samochodami marki Nysa. Linia dzienna połączyła Wyspę Pucką z ul. Wielką (Wyszyńskiego), a linia nocna Śródmieście (ul. Wielka) z Dąbiem i Kluczem.

przegub

Lata 60. i 70. to okres swoistego panowania autobusów typu Jelcz 272 Mex, zwanych popularnie ogórkami, które razem z pierwszymi w Szczecinie pojazdami przegubowymi typu Jelcz AP021, były przez blisko 15 lat podstawowym rodzajem taboru w mieście. Odrestaurowany Jelcz 272 Mex (601) znajduje się obecnie na stanie Szczecińsko-Polickiego Przedsiębiorstwa Komunikacyjnego.


      Wspomnienia kierowcy z zajezdni Klonowica Lecha Stachurskiego z lat 70-tych można przeczytać tutaj.


W 1973 roku wprowadzono nowy system taryfowy: 1 grudnia zniesiono opłaty strefowe i wprowadzono jednolitą taryfę. Jedynie na liniach wybiegających poza teren miasta pozostawiono dotychczasowy system opłat, przy jednoczesnej zmianie numeracji linii podmiejskich: od 101 wzwyż.

Skoda SM11

Dużą inwestycją było zakończenie budowy w 1978 roku nowej stacji obsługi autobusów wraz z zajezdnią w Dąbiu.

Na lata 80. przypadł okres tworzenia wewnętrznej komunikacji w Policach. W 1985 roku oddano do użytku trzecią zajezdnię autobusową. Był to okres największego rozwoju sieci autobusowej. Liczba linii wzrosła bowiem do 40, a miejskimi autobusami można już było dojechać do większości podszczecińskich miejscowości. Na ulicach pojawiły się wówczas węgierskie przegubowe Ikarusy i polskie Jelcze-Berliety.

W 1991 roku uruchomiono trzy pierwsze linie pospieszne A, B i C z odległych osiedli: Bukowego, Słonecznego i Kasztanowego do centrum Szczecina. W następnych latach nastąpił dalszy rozwój pospiesznych linii autobusowych o linie C bis, D, E, F i G.

W 1995 roku zakupiono 40 nowych autobusów typu Volvo B10MA, które zaczynają wypierać wyeksploatowane już Ikarusy. 3 lata później dokupiono kolejne 40 wozów.

W 1997 roku z Miejskiego Zakładu Komunikacyjnego zostało wydzielone Szczecińsko-Polickie Przedsiębiorstwo Komunikacyjne, które jako spółka działa samodzielnie na terenie Polic i na trasach łączących Police ze Szczecinem.

W 1999 roku z MZK wydzielono kolejne dwie spółki autobusowe: Szczecińskie Przedsiębiorstwo Autobusowe "Dąbie" i Szczecińskie Przedsiębiorstwo Autobusowe "Klonowica". Od tej chwili MZK stało się wyłącznie przewoźnikiem tramwajowym.


Stan dzisiejszy to:


Informacje na temat współczesnego taboru autobusowego można znaleźć na stronie "Współczesny tabor autobusowy".


SZCZECIN   GALERIA HISTORYCZNA   JAK TO SIĘ ZACZĘŁO   TRAMWAJE KONNE   TRAMWAJE ELEKTRYCZNE


Powrót do podstrony "Historia komunikacji miejskiej"
Powrót do strony głównej serwisu

Dział redaguje: Elżbieta Szczerska.